Reuzenstap op auteursrechtenfront?
Deze week stond voor een groot deel in het teken van auteursrechten. Er gebeurden twee belangwekkende zaken: de partijen in de audiovisuele keten kwamen met elkaar overeen dat we naar een nieuw systeem toe moeten (tamelijk revolutionair, zo’n overeenstemming) en er was een hoorzitting in de Tweede Kamer. NLkabel was ook uitgenodigd, en we hebben daarvoor een position paper geschreven. Maar laat ik eerst nog maar eens uitleggen wat het probleem is.
Zodra kinderen groot genoeg zijn om bij deurbellen te kunnen, gaan ze kinderpostzegels verkopen. U koopt een setje en krijgt dan als bewijs van goed gedrag een sticker naast de deurbel. De postzegels zijn bij alle verkopers dezelfde prijs, en u weet dat als u wat koopt, het geld grotendeels naar zaken gaat die met kinderen te maken hebben.
Zo gaat het dus niet bij auteursrechten. De kabelsector betaalt 45 miljoen euro aan rechtenorganisaties, maar we krijgen nooit een stickertje. Net als je betaald hebt en weer op de bank zit, gaat de bel wéér. Of je nog een setje wil kopen. Hadden we toch net gedaan? Maar dat kind vertegenwoordigt dan net weer een andere organisatie, en begint meteen te dreigen: als je niet betaalt, kom je de deur niet meer uit! Vertaald naar de werkelijkheid: dan mag je geen tv-signalen meer doorgeven. En waarom de zegeltjes bij dat tweede kind veel duurder zijn dan het eerste, mag je niet eens vragen...
Het trefwoord bij dat alles: intransparantie. Daarom is het zo belangrijk dat er deze week een reuzenstap lijkt te zijn gezet op weg naar meer helderheid. Alle partijen in de keten, producenten, omroepen en distributeurs, zijn het daarover eens geworden. We denken dat iedereen, ook rechthebbenden, erop vooruit kunnen gaan als we een beter systeem gaan hanteren. Producenten regelen de rechten, verkopen een schoon product aan omroepen en die leveren dan weer een schoon product aan distributeurs. Geen niet te controleren claims meer van allerlei partijen, maar verkopers leveren een stickertje mee aan de kopers. Er moet nog veel uitgewerkt worden, maar de eerste stap is gezet!
Ook de wetgever kan bijdragen aan zo’n systeem. Het zal niet vanzelf tot stand komen omdat er vanuit de rechtenorganisaties aardig wat weerstand te verwachten zal zijn; zij hebben juist baat bij intransparantie, bij onduidelijkheid. Daarom moet er goed toezicht komen. De details daarvan kunt u lezen in ons position paper .
Rob van Esch, 16 oktober 2009